علل انحراف و جابجایی کشکک زانو

استخوان پاتلا یا استخوان کشکک زانو یکی از سه استخوان تشکیل دهنده مفصل زانو است. هر یک از این استخوان ها دارای یک لایه خارجی محافظ تشکیل شده از غضروف است که تماس بدون اصطکاک سطح خارجی استخوان ها به یکدیگر را امکان پذیر می کند. علاوه بر این استخوان کشکک در یک تاندون قرار دارد. در حقیقت این تاندون عضلات استخوان چهار سر ران را به استخوان ساق پا (درشت نی) در زیر زانو متصل می نماید.در این نوشتار از سایت متخصص طب فیزیکی و توانبخشی اصفهان قصد داریم علل انحراف و جابجایی کشکک زانو را بررسی کنیم.

دررفتگی جزئی استخوان کشکک چیست؟

استخوان کشکک به سمت بالا و پایین در یک حفره در انتهای استخوان ران حرکت کرده و باعث خم شدن زانو می شود. این حفره در اصطلاح حفره منقاری نام دارد. استخوان کشکک به صورتی طراحی شده که در مرکز این حفره قرار گیرد و در داخل این حفره حرکت کند. در بعضی افراد، استخوان کشکک به سمت خارج حفره زانو حرکت می کند. با ایجاد این مشکل، استخوان کشکک در مرکز حفره قرار نمی گیرد که در اصطلاح به این مشکل دررفتگی کشکک زانو می گویند.

در این حالت با توجه به شدت جابجایی کشکک زانو، حرکت نامناسب این استخوان ممکن است.هیچ علائمی را برای بیمار به همراه نداشته باشد. یا ممکن است باعث خارج شدن استخوان کشکک از محل قرار گیری صحیح آن شود.که در این حالت استخوان کشکک بطور کامل از حفره آن خارج می شود. در اکثر موارد، انحراف کشکک زانو به علت دررفتگی کشکک زانو در هنگام انجام فعالیت باعث ناراحتی فرد می شود.و در اصطلاح به درد ایجاد شده در اطراف استخوان کشکک سندروم درد پاتلوفمورال (PFPS) می گویند.

علائم و نشانه ها

از علائم دررفتگی کشکک زانو جزئی یا خارج شدن کامل زانو از محل قرارگیری آن به شرح زیر است:

خم شدن زانو و عدم امکان تحمل وزن شما بر روی آن
منحرف شدن کشکک زانو به یک طرف
گیر کردن زانو در زمان حرکت
درد در قسمت جلوی زانو که با انجام فعالیت افزایش پیدا می کند
درد در هنگام نشستن
سفت شدن زانو
صدای تق تق یا شکستگی یا صدا دادن زانو در زمان حرکت مفصل زانو
ورم و التهاب

علت و دلایل

استخوان کشکک زانو عضلات جلوی ران را به استخوان ساق پا یا درشت نی متصل می کند. با خم کردن یا صاف کردن پا، استخوان کشکک به سمت بالا یا پایین در محل قرارگیری خود کشیده می شود.

استخوان ران (فیمور) یک فرو رفتگی به شکل وی (V) در قسمت انتهایی خود دارد تا بتواند با وضعیت حرکت های استخوان کشکک هماهنگ شود. در یک زانوی نرمال، استخوان کشک به خوبی در این فرو رفتگی قرار می گیرد. اما اگر این حفره نا متقارن بوده یا بسیار کم عمق باشد، استخوان کشکک ممکن است از آن خارج شود و در نتیجه این موضوع دررفتگی جزئی استخوان کشکک و کجی کشکک زانو ایجاد خواهد شد.

برای مشاهده صفحه اینستاگرام دکتر مهدی احمدی و سمیرا عشاقی متخصص طب فیزیکی و توانبخشی اصفهان کلیک کنید.

تشخیص

برای تشخیص مشکل پزشک معاینات فیزیکی لازم را از شما به عمل آورده و از شما می خواهد که راه رفته و زانوی خود را خم و راست کنید. در این زمان پزشک به دقت نواحی اطراف کشکک زانو را بررسی کرده و ارزیابی های لازم را برای تشخیص این موضوع که آیا استخوان شما در محل مناسب قرار دارد یا خیر یا عضلات شما ضعیف شده است. به عمل می آورد. علاوه بر این پزشک می تواند از عکس برداری رادیولوژی برای تعیین نحوه قرارگیری کشکک زانو در محل آن استفاده کند. علاوه بر این پزشک به دنبال حذف سایر دلایل احتمالی ایجاد درد همچون پارگی غضروف یا رباط زانو نیز خواهد بود.