سوزش دست و پا (پارستزی) | علل و علائم
پارستزی به احساس سوزش یا سوزن سوزن شدن اشاره دارد که معمولاً در دستها، بازوها، ساق پا یا پا ، حس میشود، اما میتواند در قسمتهای دیگر بدن نیز رخ دهد. این حس که بدون هشدار اتفاق میافتد، عموماً بدون درد است و با عنوانهای گز گز یا بیحسی، مورمور شدن یا خارش توصیف میشود. اکثر افراد این حس خواب رفتگی موقتی احساس مور مور در اثر خواب رفتگی- سوزش دست و پا را در زمانهایی در طول زندگیشان تجربه کردهاند، مثل هنگامی که برای مدت زمان طولانی با پاهایی که بروی هم انداخته شده، نشستهاند، یا در حالی که بازویشان به شکل نادرستی زیر سرشان قرار گرفته است. این اتفاق زمانی رخ میدهد که عصب به مدت طولانی تحت فشار قرار بگیرد.
هنگامی که فشار کاهش یابد، این حس نیز به سرعت برطرف میشود. پارستزی مزمن ، اغلب از علائم یک بیماری عصبی مهم یا آسیب ضربهای به عصب است. بیحسی میتواند به علت اختلالاتی که بر سیستم اعصاب مرکزی تاثیر میگذارد، مانند سکته مغزی و حمله ایسکمی گذرا (مینی سکته مغزی )، ام اس ، میلیت عرضی (التهاب در طناب نخاعی) التهاب مغز( آنسفالیت) ایجاد شود. یک تومور یا جراحات رگ، که به مغز یا نخاع فشار وارد میکند، میتواند باعث گزگز دست و پا شود. سندرم گرفتگی عصب ، مانند سندرم تونل کارپال ، ممکن است به اعصاب محیطی آسیب زده و منجر به خواب رفتگی دست و پا همراه با درد شود.
درمان سوزش دست و پا
اگر این حسهای عجیب برطرف نشود یا اغلب پس از مدتی دوباره تکرار شوند، ممکن است که دچار پارستزی مزمن شده باشید. اگر این علائم شدید باشد، میتواند باعث پیچیده شدن و ایجاد مشکلاتی برای زندگی روزانه شما شود. به همین دلیل است که تلاش برای یافتن علت این مشکل اهمیت بسیاری دارد. در مراجعه به پزشک تردید نکنید. شدت خواب رفتگی دست و پا و اینکه تا چه مدت این مشکل طول میکشد، به علت آن بستگی دارد.
در برخی موارد، درمان مشکل زمینهای ، این بیحسی را برطرف خواهد کرد. اگر سوزن سوزن شدن دست و پا به علت بیماری زمینهای مهمی باشد، دریافت درمان برای این بیماری، میتواند بطور نهانی علائم بیحسی دست و پا را کاهش دهد. به عنوان مثال اگر شما دچار آسیب حرکتی مکرر شده باشید، چند تغییر در سبک زندگی یا فیزیوتراپی، ماساژ، طب سوزنی، تحریک الکتریکی، تزریق استروئید و ورزش میتواند این مشکل را حل کند.پیشآگاهی برای افرادی که به گزگز دست و پا دچار میشوند، به شدت این احساسات و اختلالات مرتبط با آن بستگی دارد.
علت گز گز وخواب رفتن دست و پا چیست؟
تعیین علت گزگز و خواب رفتن دست و پا همیشه امکانپذیر نیست. بیحسی موقتی دست و پا اغلب به دلیل فشار روی عصب یا دوره کوتاهی از گردش خون ضعیف ایجاد میشود. این اتفاق زمانی رخ میدهد که شما در حال خواب روی دست خود قرار گرفته یا در حالی که پاهایتان را روی هم قرار دادهاید، به مدت طولانی بنشینید. سر شدن مزمن دست ممکن است نشانهای از آسیب به عصب باشد. دو نوع آسیب به عصب رادیکولوپاتی و نوروپاتی است.
رادیکولوپاتی
رادیکولوپاتی مشکلی است که در آن، ریشه عصب فشرده شده ، آسیب دیده یا ملتهب شود و زمانی این اتفاق رخ میدهد که:
دیسک کمر که به عصب فشار وارد می کند
باریک شدن کانالی که عصب را از نخاع به انتهای اندامها انتقال میدهد
هر توده ای که بر عصب درون ستون فقرات را تحت فشار قرار دهد
رادیکولوپاتی که بر کمر اثر میگذارد، رادیکولوپاتی کمری نامیده میشود. رادیکولوپاتی کمری میتواند منجر به گزگز در ساق پا و پا شود. در موارد خیلی شدید، فشار بر عصب سیاتیک ممکن است رخ دهد و منجر به ضعف در پاهای شما شود. عصب سیاتیک عصب بزرگی است که از نخاع در کمر شروع میشود. رادیکولوپاتی گردنی، عصبی را که حس و قدرت را در بازوها فراهم میکند، تحت تاثیر قرار میدهد.
اگر شما به رادیکولوپاتی گردنی مبتلا شدید، ممکن است علائم زیر را داشته باشید:
گردن درد مزمن
مور مور شدن اندامهای فوقانی
ضعف بازو
ضعف دست
نوروپاتی
نوروپاتی به دلیل آسیب مزمن به عصب رخ میدهد. شایعترین علت نوروپاتی، هایپرگلایسمی یا قند خون بالا است.
دیگر علتهای احتمالی نوروپاتی عبارتند از:
ضربه
آسیبهای ناشی از حرکات تکراری
بیماریهای خود ایمنی مانند روماتیسم
بیماری عصبی مانند ام اس
بیماریهای کلیه
بیماریهای کبد
سکته مغزی
وجود تومور در مغز یا نزدیک به عصبها
اختلالات مغز استخوان یا بافت همبند
پرکار تیروئید
کمبود ویتامینهای B-1 ، B-6 ، B-12 ، E یا نیاسین
دریافت بیش از حد ویتامین D
عفونتهایی مانند بیماری لایم ، بیماری زونا (شینگل) یا ایدز
داروهای خاصی مانند داروهای شیمی درمانی
قرار گرفتن در معرض مواد سمی مانند مواد شیمیایی یا فلزات سنگین
آسیب به عصب میتواند منجر به بیحسی دائمی یا فلج شود.
علائم پارستزی چیست ؟
پاراستزی میتواند بر هر بخشی از بدن اثر گذاشته، اما معمولاً نواحی زیر را درگیر میکند:
دستها
بازوها
ساق پا
پا
این مشکل میتواند موقتی یا دائمی باشد. علائم این بیماری شامل حسهای زیر است:
بیحسی
ضعف
گزگز شدن
سوزش
سرما
خواب رفتن مزمن دست و پا ممکن است باعث درد شدید یا تیر کشیدن در بدن شود. این درد منجر به حرکات ناهماهنگ در اندام آسیبدیده میشود. هنگامی که خواب رفتگی در دست وپا رخ میدهد، ممکن است راه رفتن را برای فرد مشکل کند.
اگر شما نیز دچار علائم سر شدن دست و پا شدهاید که ادامه یافته یا بر کیفیت زندگیتان اثر گذاشته است، به پزشک مراجعه کنید. این مشکل میتواند نشانهای باشد از اینکه شما دچار مشکل پزشکی مهمی شدهاید که نیاز به درمان دارد.
چه کسانی بیشتر دچار این عارضه می شوند؟
هرکسی ممکن است مورمور شدن موقتی دست و پا را تجربه کند. خطر رادیکولوپاتی با بالا رفتن سن افزایش مییابد. همچنین اگر شرایط زیر را داشته باشید، ممکن است که مستعد ابتلا به این مشکل باشید:
انجام حرکات تکراری که بطور مداوم روی عصب فشار وارد میکند، مانند تایپ کردن ، نواختن آلات موسیقی ، یا انجام یک ورزش مانند تنیس
رژیم غذایی نامناسب که منجر به کمبود ویتامین بویژه ویتامین B-12 و فولیک اسید شود
دیابت نوع ۱ یا ۲ داشته باشید
مشکل خودایمنی دارید
به یک بیماری نورولوژیکی (عصبی) مانند ام اس مبتلا باشید
دکتر مهدی احمدی
دکتر سمیرا عشاقی
متخصص طب فیزیکی و توانبخشی اصفهان
جهت مشاهده صفحه اینستاگرام طب فیزیکی و توانبخشی اصفهان کلیک کنید.
بیشتر بخوانید :
تشخیص و درمان انحراف ستون فقرات
درمان مورتون نوروما چگونه است؟
درمان انحراف شست پا (بونیون یا هالوکس والگوس)
درد استخوان دنبالچه در بارداری و عفونت دنبالچه
کمردرد در کودکان | علل و درمان
ارتوكين تراپی برای آرتروز مفصل